C'l artìcul chè 'l è scrit in
Miranduléś |
Nicholas Patrick Hayden, cgnusû ad sòlit cuma Nicky Hayden (Owensboro, 30 ad Luj dal 1981 - Ciśéna, 22 ad Maǵ dal 2017) 'l è stâ 'n curidōr ad mòti americàṅ uriginàri dal stat dal Kentucky, campiòṅ dal mónd dla MotoGP in dal 2006. In dal 2009 'l à curs par la cà bulgnéśa ad Båurg Panighèl Ducati insém a Valentino Rossi.
In dal gari al druàva sèmp'r al nùmar 69, cumpàgn a sò pàdar quand al curìva lò, a part al 2007 quànd 'l à druâ 'l òṅ da campiòṅ dal mónd. Al sò scutmàj 'l éra The Kentucky Kid (Al baghét dal Kentucky).
Nicky al gh'iva dū fradèi ch'i cùran anc lōr (Roger Lee Hayden e Tommy Hayden) e anc dū surèli, una più granda e una più pìcula.
Fin da putèṅ al móstra al sò interès p'r al mòti, curénd in di sircùit dal cross, par pò pasàr a quéli derivàdi, dvintànd in dal 1999 al più śóvan campiòṅ dl''AMA Supersport. 'L an dòp al finìs a 'l secónd pòst in clasìfica dl'AMA Superbike par sōi sinc punt ad distàc da Mat Mladin.
In dal 2001 al finìs tèrs in cal campiunàt lè ma 'l an dòp al s tōś al sfisi ad vìnsar la belésa ad nóṿ gari, dvintànd acsè al più śóvan campiòṅ dla categurìa e al curidōr cun più vìnsidi muciàdi sù ad sèmpar.
Sèmp'r in dal 2002 al cur cuma wildcard, cun na Honda RC51 dal team American Honda, la próa americàna dal campiunâ mundiàŀ dla Superbike in dal sircùit dla Laguna Seca (al pòst, ch'a s ciàma acsè parchè na vòlta lè a gh'éra pròpria na lagùna che però la s è scada, 'l è famóś par la sò curva difìcila dal tirabusòṅ). Nicky al gh la cava tut dū al vòlti 'd andàr a punt, finénd 26śum in clasìfica a la fiṅ, muciànd sù in tut 16 punt.
In dal 2003 Nicky al vèṅ sarnî da 'l team Repsol Honda par cùrar in MotoGP a fiànc dal campiòṅ dal mónd peśaréś Valentino Rossi. Hayden al s dà da far finénd par dū vòlti in sal pòdi (Pasìfic e Austràglia), cuncludénd la stagiòṅ a 'l quint pòst cun 130 punt in tut.
In dal 2004 al fà còpia cun al braśigliàṅ Alex Barros e al mùcia sù incóra dū tèrs pòst (Braśìl e Germàgna) e 117 punt, finénd utàv a la fiṅ.
In dal 2005 al tóś sèg cuma cumpàgn ad team al rumàṅ Max Biaggi in dla Honda uficiàla. Al 10 ad Luj dal 2005 al vins la sò prima gara a cà sua in dla Laguna Seca (al telecrunìsta Enrico Meda al gh dà, par cal mutìṿ lè, al scutmàj ad Móstar dla Lagùna). Durànt la stagiòṅ i rìvan anc dū secónd pòst (Austràglia e Cumunità Valensiàna), tri tèrs pòst (Germàgna, Qatàr e Turchìa) e tri pole position. Par Nicky a s trata dna bèla stagiòṅ parchè al mét da part 206 punt finénd tèrs in clasìfica.
Hayden al par prònt par cumbàtar p'r al tìtul e al ròbi i èṅ ciàri a basta fiṅ da subìt. Difàti 'l americàṅ a 'l inìsi dal 2006 al mùcia sù di bèi riśultâ (nóṿ pòdi in dal primi ùndas gari e dū prim pòst, ad Assen e incóra in dla Laguna Seca). I sò rivài dirèt (Valentino Rossi, Loris Capirossi, Marco Melandri) i patìsan in cal mèntar di infurtùni grav pardénd acsè di punt par strada.
A siē gari da la fiṅ Nicky al gh'à incóra in bisàca 34 punt ad vantàś in di cunfrònt ad Dani Pedrosa (sò cumpàgn ad scuderìa) e 51 ad distàc da Valentino Rossi ch'al cór invéci par la Yamaha.
Quànd però al campiunàt al pâr sarâ, Hayden al taca a far di riśultâ da schiva, pardénd dimóndi dal vantàś ch'al gh'iva su Valentino. A dū gari da la fiṅ al tîṅ stric sōi 12 punt ad difarénsa. Durànt la gara dal Purtugàl pò Pedrosa al gh và adòs butànd-al fóra da la cursa e faghénd acsè in manéra che Rossi, rivâ secónd a 'l traguàrd pasâ in sla riga par Toni Elias, al mucìs a sò vòlta 8 punt ad vantàś. Ma durànt 'l ùltim Gran Prèmi a sucéd incòsa: Valentino, partî mâŀ da la pole position, al ślìcia śò in dal tentatìṿ ad rimuntàr e al finìs 13śum. Hayden invéci al gh la cava a far sù i punt ch'a gh mancàva rivànd tèrs da drē da 'l Ducati ad Troy Bayliss e Loris Capirossi. Cun 252 punt còntra 247 Nicky Hayden al dvénta al campiòṅ dla MotoGP 2006. A far la difarénsa i èṅ pròpria i sinc punt che Valentino 'l iva pardû da Elias par dū miléśum in sal traguàrd a 'l Estoril.
In dal 2007 al ròbi i vànan pèś p'r al pilòta dal Kentucky. Nicky al cata sù sōi tri tèrs pòst (Ulànda, Germàgna e Brno) e na pole position in Purtugàl faghénd in tut 127 punt (utàv pòst).
Al 2008 'l è al sò ult'm an par la Honda e Hayden al finìs la stagiòṅ a 'l sèst pòst cun 155 punt e dū pòdi (Indianapolis e Austràglia).
In dal 2009 al s trasferìs dal nòstri bandi par cùrar par la Ducati Marlboro cun la Desmosedici GP9 insém a Casey Stoner. In dla stagiòṅ al gh la cava a finìr in sal pòdi sōl na vòlta a Indianapolis. 'N àtar pòdi al al cata sù anc in Aragóna in dal 2010 quànd al pasa in sal finàŀ al pilòta ad cà Jorge Lorenzo. Nicky al finìs 'l an cun anc quàtar quàrt pòst in dal casét e 163 punt in tut.
In dal 2011 al cata incóra Valentino Rossi in dal sò box parchè 'l marchigiàṅ 'l iva in cal mèntar tòlt al pòst ad Casey Stoner pasâ a la Honda. Nicky al śgranfgna un tèrs pòst in Spaggna e un quàrt in dal Régn Unî finénd utàv a la fiṅ cun 132 punt, a sèt punt da 'l cumpàgn ad scuderìa.
In dal 2016 al pasa a la Superbike curénd par qvéi dla Honda. Al 17 ad Maǵ dal 2017, mént'r al fava 'n alenamènt curénd in bicicléta su la strada da Arśòṅ a Tavlēt in dla śòna industriàla 'd Miśàṅ, al finìs sóta na màchina andànd in còma. Nicky al mōr a 'l uśdàł 'd Ciśéna sinc dè dòp. I sò òrgan i èṅ stâ dunâ tgnénd adrē a qvél ch'al vliva lò.